Tekst & toelichting
[Jes. 45:14-25]
14Dit zegt de HEER:
De Egyptenaren met hun schatten,
de Nubiërs met hun rijkdom
en de rijzige Sabeeërs,
zij zullen komen en jullie toebehoren.
Ze komen in ketenen en volgen je,
ze buigen voor je en belijden:
‘Bij u alleen is een God,
er is geen andere god, niet één.’
15En: ‘Voorwaar, u bent een God die zich verborgen houdt,»
de God van Israël, die redding brengt».’
16De ambachtslieden met hun godenbeelden
staan te schande en worden gehoond,
ze worden samen te schande gemaakt.
17Maar Israël wordt door de HEER gered,
hij brengt redding voor eeuwig.
Jullie staan niet te schande en worden niet gehoond,
in alle eeuwigheid niet.
18Dit zegt de HEER,
die de hemel geschapen heeft – hij is God! –,
die de aarde gemaakt en gevormd heeft
en die haar heeft gegrondvest –
niet als chaos schiep hij de aarde,
maar om te bewonen heeft hij haar gevormd:
Ik ben de HEER, er is geen ander.
19Ik heb niet in het verborgene gesproken,
ergens in een duister oord,
ik heb Jakobs nageslacht niet gevraagd:
‘Zoek mij in de chaos.’
Nee, ik ben de HEER,
al wat ik zeg is rechtvaardig,
wat ik aankondig is waarachtig.
20Laten de ontkomen volken» zich verzamelen,
laat hen allen naderbij komen.
Wie een houten godenbeeld ronddraagt, heeft geen verstand.
Wie bidt er nu tot een god die niet redt?
21Kom hier, overleg met elkaar en vertel:
Wie heeft dit van meet af aan laten horen,
wie heeft het lang tevoren aangekondigd?
Was ik dat niet, de HEER?
Buiten mij is er geen god.
Alleen ik ben een rechtvaardige God,
alleen ik breng redding.
22Keer terug naar mij en laat je redden,
ook jullie aan de einden der aarde;
want ik ben God, er is geen ander.
23Ik heb bij mijzelf gezworen:
Uit mijn mond komt gerechtigheid voort,
een woord dat ik spreek wordt niet herroepen.
Voor mij zal elke knie zich buigen
en elke tong zal bij mij zweren.
24‘Alleen bij de HEER,’ zal men zeggen,
‘is gerechtigheid en macht te vinden.’
Allen die zich tegen hem keerden
zullen tot hem komen en beschaamd staan.
25Heel het nageslacht van Israël
zal bij de HEER recht vinden
en zich gelukkig prijzen.
Uit: Nieuwe Bijbelvertaling
© 2004/2007 Nederlands Bijbelgenootschap
[Jes. 45:15] ‘Voorwaar, u bent een God die zich verborgen houdt,/ de God van Israël, die redding brengt’
In de Nieuwe Bijbelvertaling zijn deze woorden opgevat als een directe voortzetting van Jesaja 45:14: het gaat dus om wat Egyptenaren, Nubiërs en Sabeeërs zeggen ten overstaan van de Judese ballingen in Babylon. Zij spreken God rechtstreeks aan als in een belijdenis. Deze interpretatie past goed bij andere credo-achtige uitspraken in de context zoals in Jesaja 45:17 en 45:24.
Er zijn vertalingen waarin deze tekst anders wordt uitgelegd. Niet de volken zijn aan het woord, maar een profeet die de woorden van de volken uit Jesaja 45:14 bekrachtigt. Hij geeft aan hun woorden een extra dimensie door te wijzen op het verborgen handelen van God. Die verborgenheid ervaart Israël in de ballingschap.
[Jes. 45:20] ‘de ontkomen volken’
De Hebreeuwse aanduiding ‘de ontsnapten van de volken’ bevat een genitief die het beste is op te vatten als een genitivus partitivus. Dat wil zeggen ‘de ontsnapten van de volken’ duidt dát deel van de volken aan dat ontkomen is. Het duidt op de volken aan die aan het strafgericht over Babylonië ontkomen zijn. In het Nederlands is de beste aanduiding dan: ‘de ontkomen volken’.