Misverstanden [Joh.]
Het verschijnsel van het misverstand heeft met het verschil in betekenisniveau van bepaalde woorden te maken, die in het evangelie volgens Johannes in een gewone en in een religieuze betekenis gebruikt worden. Op sommige plaatsen interpreteren de personages Jezus’ woorden daardoor verkeerd en trekken ze verkeerde conclusies uit wat hij zegt. Voorbeelden zijn te vinden in de gesprekken van Jezus met Nikodemus (Johannes 3) en met de Samaritaanse vrouw (Johannes 4) en in het verhaal over de genezing van de blinde (Johannes 9). De techniek van het misverstand staat in dienst van een van de belangrijkste thema’s van de tekst: Jezus’ hemelse afkomst. Door middel van het misverstand laat Johannes zien dat veel omstanders niet begrijpen dat Jezus niet uit deze wereld afkomstig is. Het effect voor de huidige lezer is bovendien dat door middel van deze ironie de thematiek van het evangelie ook lichtvoetig benaderd wordt. Bij het vertalen is geprobeerd het ‘dubbele’ karakter van de tekst (bijna altijd zijn ‘beide’ betekenissen van toepassing) in de vertaling zichtbaar te houden, al is dat meestal niet mogelijk met een strikt gelijkluidende vertaling.