Tekst & toelichting
Ritme en klank in psalmen [Ps.]
In de Hebreeuwse psalmen wordt veelvuldig gebruikgemaakt van klankpatronen, bijvoorbeeld de herhaling van een bepaalde klank in een vers. Dit kenmerk heeft Nederlandse poëzie eveneens. In De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) is daarom gelet op mogelijkheden om mooie klankcombinaties te creëren. Zo kunnen klanken terugkeren in de vorm van alliteratie (medeklinkerrijm) of assonantie (klinkerrijm). In de vertaling van Psalm 63:4 keert bijvoorbeeld de ‘l’ een paar keer terug:
Uw liefde is meer dan het leven,
mijn lippen zingen uw lof.
Het spreekt voor zich dat klankherhaling in de vertaling niet altijd op dezelfde plaats of bij dezelfde woorden optreedt als in het Hebreeuws. Zo beginnen de Hebreeuwse woorden voor ‘liefde’ en ‘leven’ weliswaar met dezelfde letter, maar niet met de ‘l’, en de Hebreeuwse woorden voor ‘lippen’ en ‘lof’ beginnen weer met een andere letter.
Naast een prettige combinatie van klanken in de psalmen is ook een goed ritme van belang in poëzie. In de NBV is naar een natuurlijk ritme gezocht, dat goed voor te lezen is en past bij de tekst. Door te zoeken naar een goede verdeling van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen kan de vertaling ritmisch aan kracht winnen. Een klemtoon op de goede plaats onderstreept de betekenis van de tekst. Zo kan bijvoorbeeld een klemtoon op een opvallende of onverwachte plaats de aandacht naar dat specifieke aspect van de tekst trekken.