Oude Testament (algemeen)
De vertaling van nechosjèt (‘koper’) [OT]
Het Hebreeuwse woord nechosjèt kan zowel ‘koper’ als ‘brons’ betekenen. In een tekst als Deuteronomium 8:9 is de betekenis ongetwijfeld ‘koper’, aangezien het woord daar een delfstof aanduidt. Alle vertalingen hebben op deze plaats dan ook gekozen voor ‘koper’. Maar enkele vertalingen hebben op alle andere plaatsen waar het woord in het Hebreeuws voorkomt gekozen voor de vertaling ‘brons’.
In De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) is de volgende vertaalstrategie gevolgd: in opsommingen met andere zuivere metalen of in opsommingen van voorwerpen van zuivere metalen is vertaald met ‘koper’. In andere gevallen is de keuze afhankelijk van het formaat en de functie van het betreffende voorwerp en van de manier waarop het is vervaardigd. Vaak wordt het woord nechosjèt gebruikt in combinatie met het werkwoord ‘gieten’, in dat geval gaat het waarschijnlijk om voorwerpen die van brons zijn gemaakt. Wanneer het werkwoord ‘hameren’ of de term ‘vlechtwerk’ zijn gebruikt gaat het waarschijnlijk om voorwerpen die van koper zijn gemaakt.
Koper is een delfstof. Het is een stevig maar pletbaar metaal en wordt rond een aambeeld in een bepaalde vorm geslagen. Het is geschikt materiaal om gedetailleerde versieringen uit te maken. Brons is een verzamelnaam voor koperlegeringen. Het leent zich goed voor grote, dragende constructies. Bovendien is koper niet goed bestand tegen water en daarom is het waarschijnlijker dat waterbekkens en voorwerpen die buiten werden gebruikt, van brons zijn gemaakt. In een tekst als 2 Koningen 25:13 is in de NBV dan ook ‘brons’ gebruikt.
In het tijdschrift Met Andere Woorden is enkele jaren geleden een artikel verschenen over deze vertaalkwestie: drs. S. van Lingen en dr. M.J. Wijntjes, ‘Bronzen zuilen en koperen schalen’ in: MAW 20/3 (september 2001), 30-34.