Oppervlakkig gezien gaat het verhaal van Jozef over de moeizame weg van een verschoppeling naar de top. Maar daarachter is het overkoepelende thema van het boek Genesis, ‘het voortbestaan’, te herkennen: doordat Jozef in Egypte terechtkomt, wordt voorkomen dat Israël te gronde gaat. Zie ook Thema en motieven [Gen. 11:27-25:18]. Met dit thema zijn diverse motieven te verbinden: (on)vruchtbaarheid, de onderlinge verhouding tussen broers, Gods steun. ‘(On)vruchtbaarheid’ speelt mee in Genesis 38 , maar vooral in verband met de vruchtbaarheid van de bodem die zeven jaren van overvloed dan wel schaarste tot gevolg heeft. Het is een motief dat ook in eerdere Genesisverhalen belangrijk is, net als ‘de verhouding tussen broers’.