Kinneret en Gennesaret
De naam Gennesaret komt in de Bijbel vier keer voor, tweemaal in de aanduiding ‘het Meer van Gennesaret’ (1 Makkabeeën 11:67, Lucas 5:1) en tweemaal als naam van een plaats of gebied bij het meer (Matteüs 14:34; Marcus 6:53). De naam wordt op twee manieren gespeld: Gennèsar en Gennèsaret.
In het Oude Testament komt een aantal maal de aanduiding ‘het Meer van Kinneret’ voor (Numeri 34:11, Deuteronomium 3:17, Jozua 11:2, 11:3, 13:27); Kinneret was waarschijnlijk een stad bij het meer (19:35; 1 Koningen 15:20). Archeologen hebben deze stad weten te lokaliseren (Tell el-‘Orēme) op de noord-westelijke oever van het meer. De site blijkt te zijn verwoest in circa 700 v.Chr. en daarna niet meer herbouwd.
De verleiding is groot om Kinneret (Oude Testament) en Gennesaret (Nieuwe Testament) te zien als (bijna dezelfde) naam voor een en dezelfde plaats aan het Meer van Galilea. Dat is echter om twee redenen problematisch. Ten eerste zijn de namen niet hetzelfde en ten tweede ligt er tussen de verwoesting van Kinneret (als de identificatie correct is) en het vroegste gebruik van de naam Gennesaret zeker zeshonderd jaar.
Kinneret (in het Oude Testament) was een stad. Bij Gennesaret is dat onzeker. Het zou evengoed of zelfs beter een aanduiding van een gebied kunnen zijn. Het gaat waarschijnlijk om het gebied aan de westoever van het meer ten noorden van Magdala.
Deze uitleg maakt begrijpelijk, dat de evangelisten Marcus, Matteüs en Johannes enerzijds wel het pad van de Septuaginta volgden met de aanduiding thalassa voor het meer, maar anderzijds niet de naam Kinneret overnamen: die plaats bestond allang niet meer.
Bronvermelding
Voor deze uitleg is gebruikgemaakt van: J.K. Zangenberg, ‘Observations on the Function, Character and Localization of the New Testament Toponym GENNÈSARET (Mark 6:53; Matthew 14:34),’ in: R. Buitenwerf, H.W. Hollander and J. Tromp (eds), Jesus, Paul, and Early Christianity. Studies in Honour of Henk Jan de Jonge (Leiden 2008) pp. 439-470.